Nitakuwa mchoyo wa fadhila kama sitaungana na watu wengine waliosema hapa nami nitoe shukrani za dhati kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe. Dkt. Samia Suluhu Hassan, ambaye kwa Juhudi zake ameweza kuimarisha ustawi wa Demokrasia hapa nchini sambamba na kuimarisha miundombinu ya kiuchumi na kijamii ili kuwaletea maendeleo Watanzania”

“Ni ukweli usiopingika kuwa Rais Samia amekuwa mfano wa kuigwa kitaifa na kimataifa kuhakikisha Demokrasia yetu inazidi kustawi na kuifanya Demokrasia yetu kuendeshwa kwa misingi ya haki, utawala bora na kwa mujibu wa sheria tulizojiwekea na bila kusahau mazingira ya watu ambao bila wao Serikali haipati uhalali”

“Mkutano huu umekuwa wenye tija na mimi nimekuwa nikiufuatilia kwenye mitandao mbalimbali ya kijamii, mmezungumza mengi kutokana na Ajenda mlizomuwa nazo na ni wazi kabisa wadau waliokuwa wengi wametoa maoni yao mbalimbali kwa kuzingatia maslahi makubwa ya Nchi yetu”

“Upekee uliopo kwenye jambo hili. Baraza la vyama vya siasa mmeamua kutualika na sisi Serikali kama wadau na ndio maana mtaona mkutano huu si wa serikali ni Baraza la vyama vya siasa na yale yatakayosemwa hapa Serikali si ya imeamua bali yeye ni mdau kama wadau wengine”

“Mkutano huu si mali ya Serikali kwasababu katika yaliyojadiliwa haswa kwenye hii miswaada mitatu kwa taratibu zetu za utawala bora baada ya mswaada kusomwa bungeni basi mswaada ule ni mali ya bunge na si serikali tunabaki kama wadau wengine”

“Baada ya haya yote mliojadiliana, mchukue nafasi kuitikia wito wa Spika wa Bunge la Tanzania ambaye amealika wadau mbalimbali kwenda Bungeni kutoa maoni yao kuanzia tarehe 6 – 10 Jijini Dodoma, msiache kwenda na haya mliyozungumza naamini mmejifua vizuri, mmepata focus kama vyama vya siasa, naoni yenu yanazingatiwa na Serikali kwa umuhimu wa kuzingatia utawala bora unaozingatia mihimili yetu ya dola”

Mhe. Doto Biteko

Naibu Waziri Mkuu na Waziri wa Nishati Nchini.

Mkutano wa Baraza la Vyama vya Siasa kuhusu Miswada ya Sheria za Uchaguzi na Sheria za Vyama vya Siasa unaojadiliwa kuanzia tarehe 3 hadi 4 Desemba, 2023, katika Ukumbi wa Mwalimu Nyerere jijini Dar es Salaam unategemewa kuleta faida na manufaa kadhaa kwa jamii. 

ufafanuzi wa kina kuhusu faida na manufaa hayo

Uimarishaji wa Demokrasia

Mkutano huu unatoa fursa kwa vyama vyote vya siasa na wadau kuchangia katika mchakato wa kuandaa na kurekebisha sheria za uchaguzi na vyama vya siasa. Hii inaongeza ushiriki wa vyama vyote katika ujenzi wa demokrasia yenye nguvu na uwajibikaji.

Uhamasishaji wa Ushiriki wa Wananchi

Kupitia njia mbalimbali za utangazaji na mawasiliano, mkutano unawahamasisha wananchi kushiriki kikamilifu katika mchakato wa kisheria. Hii inawapa wananchi sauti na fursa ya kuchangia kwenye maamuzi yanayowaathiri moja kwa moja.

Kuongeza Uelewa wa Sheria

 Wananchi watapata fursa ya kujifunza na kuelewa mabadiliko na mapendekezo ya sheria za uchaguzi na vyama vya siasa. Hii inaongeza uelewa wa kisheria miongoni mwa wananchi, ambao ni msingi wa demokrasia na ushiriki wa kiraia.

Kukuza Maridhiano na Uwajibikaji

Mkutano unaweza kusaidia kujenga mazingira ya maridhiano kati ya vyama vya siasa. Kwa kushirikiana katika mchakato huu, vyama vinaweza kujenga heshima na kuonyesha dhamira ya kufanya kazi pamoja kwa maslahi ya taifa.

Elimu ya 4R

Kutoa elimu ya 4R kupitia mkutano inaleta uelewa zaidi kuhusu misingi muhimu ya demokrasia, maridhiano, uchaguzi, na haki nyingine za kisiasa. Hii inachangia kuwajengea wananchi uwezo wa kushiriki kikamilifu katika siasa.

Kushirikisha Wadau Wote

Mkutano unahakikisha ushirikishwaji wa vyama vyote vya siasa, serikali, na wananchi wengine muhimu. Hii inaongeza uwazi na uwajibikaji katika mchakato wa kutunga sheria.

Kusimamia Mkutano kwa Ufanisi

Usimamizi mzuri wa mkutano unahakikisha kuwa mchakato unafanyika kwa uwazi, haki, na uwajibikaji. Hii inajenga imani kati ya wananchi na mamlaka zinazohusika.

 Kutoa Nafasi kwa Maoni ya Wananchi

Wananchi wanapewa nafasi ya kuuliza maswali, kutoa maoni, na kushiriki kikamilifu katika mjadala. Hii inaleta uwazi na kuonyesha dhamira ya kusikiliza maoni ya raia.

Mkutano huu unalenga kuwa jukwaa la mjadala wa kisheria na kisiasa ambalo linaweza kutoa mabadiliko chanya na kujenga msingi thabiti wa demokrasia nchini Tanzania. Ili kufahamu matokeo na maamuzi ya kina, inashauriwa kufuatilia taarifa rasmi na ripoti zinazotolewa baada ya mkutano huo.

Mkutano wa vyama vyote vya siasa nchini Tanzania una umuhimu mkubwa katika muktadha wa kukuza demokrasia na maendeleo ya nchi. Hapa kuna baadhi ya umuhimu wa mkutano huo na jinsi unavyoweza kutoa tathmini na uelekeo kwa demokrasia nchini Tanzania

Ushirikiano na Umoja.

Mkutano wa vyama vyote unaweza kuchangia kujenga ushirikiano na umoja miongoni mwa vyama vya siasa. Hii inaweza kuwa na athari chanya kwa mazingira ya kisiasa nchini kwa kuzuia migogoro na kutafuta njia za pamoja za kushughulikia masuala muhimu.

Mazungumzo ya Kisiasa

Mkutano huu unaweza kuwa jukwaa la mazungumzo ya kisiasa na majadiliano yanayosaidia kuleta uelewano miongoni mwa wadau wa kisiasa. Hii ni muhimu kwa kuzuia migogoro inayoweza kutokea na kutoa nafasi ya kupata suluhisho la pamoja kwa masuala mbalimbali.

Kuboresha Utawala Bora

Mkutano wa vyama vyote unaweza kuwa fursa ya kujadili maboresho ya utawala bora, ikiwa ni pamoja na kuimarisha taasisi za kidemokrasia, kuhakikisha uwazi, na kuongeza uwajibikaji wa viongozi.

Kusimamia Uchaguzi na Sheria za Kisiasa
Vyama vinaweza kutumia mkutano kujadili na kutoa maoni juu ya sheria za uchaguzi na mabadiliko katika mfumo wa kisiasa. Hii inaweza kutoa mwongozo kwa mchakato wa uchaguzi na kusaidia kuboresha usawa na haki katika uchaguzi.

Kuhamasisha Uwajibikaji wa Serikali
Mkutano huo unaweza kusaidia kutoa sauti ya pamoja kwa vyama vya siasa kuhusu masuala muhimu ya kitaifa. Hii inaweza kuwa njia ya kuhimiza serikali kuwajibika na kutekeleza ahadi zake kwa wananchi.

Kupigania Haki za Wananchi
Vyama vinaweza kutumia mkutano kutoa msukumo kwa haki za binadamu na kusimamia uhuru wa kiraia. Kupitia majadiliano na maazimio, vyama vinaweza kusaidia kusimamia haki za wananchi na kudai mabadiliko ambayo yanaboresha maisha ya wananchi.

Hata hivyo,  mafanikio ya mkutano wa vyama vyote yanategemea kwa kiasi kikubwa kwenye utekelezaji wa maazimio na ahadi zilizotolewa. Pia, uwazi na uwajibikaji katika mchakato wa mkutano ni mambo muhimu kwa kutoa tathmini yenye ufanisi na kwa kukuza demokrasia imara na inayofanya kazi.

IMALISHA DEMOKRASIA, TUNZA AMANI 

Msajili wa Vyama vya Siasa, Jaji, Francis K. Mutungi akitoa ufafanuzi wakati wa Kikao cha Kamati ya Uongozi ya Baraza la Vyama vya Siasa kilichoketi leo tarehe 2 Januari 2024 jijini Dar es Salaam. Kikao hicho cha maandalizi ya mwisho kuelekea Mkutano Maalum wa wadau wa Demokrasia na Vyama vingi vya siasa nchini utakaofanyika kwa siku mbili kuanzia kesho tarehe 3 – 4 Januari 2024 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC). Picha na ORPP

Msajili Msaidizi wa Vyama vya Siasa anayeshughulia Usajili na Ufuatiliaji, Sisty Nyahoza akitoa maelezo mbele ya wajumbe wa Kamati ya Uongozi ya Baraza la Vyama vya Siasa kuhusu hatua ya maandalizi ya mwisho kuelekea Mkutano Maalum wa wadau wa Demokrasia na Vyama vingi vya siasa leo tarehe 2 Januari 2024 jijini Dar es Salaam. Mkutano huo  utafanyika kwa siku mbili kuanzia kesho tarehe 3 – 4 Januari 2024 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC)

Mjumbe wa Kamati ya Uongozi wa Baraza la Vyama vya Siasa ambaye pia ni Mwenyekiti wa kamati ya maadili ya baraza hilo, Ndg. Doyo Hassan Doyo akichangia mada wakati wa Kikao cha kutathmini maandalizi ya mwisho ya Mkutano Maalum wa wadau wa Demokrasia na Vyama vingi vya siasa leo tarehe 2 Januari 2024 jijini Dar es Salaam. Mkutano huo  utafanyika kwa siku mbili kuanzia kesho tarehe 3 – 4 Januari 2024 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC)

Mjumbe wa Kamati ya Uongozi wa Baraza la Vyama vya Siasa ambaye pia ni Makamu Mwenyekiti wa kamati ya Uchumi na Fedha ya baraza hilo, Salum Mwalimu akichangia mada wakati wa kikao cha kutathmini maandalizi ya mwisho ya Mkutano Maalum wa wadau wa Demokrasia na Vyama vingi vya siasa leo tarehe 2 Januari 2024 jijini Dar es Salaam. Mkutano huo  utafanyika kwa siku mbili kuanzia kesho tarehe 3 – 4 Januari 2024 katika Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Julius Nyerere (JNICC)

Historia ya siasa nchini Tanzania imekuwa na changamoto, hasa baada ya kuingia kwenye mfumo wa vyama vingi. Mapungufu na uhasama katika vyama vimekuwa vichocheo vya mivutano na migogoro katika jamii.

Rais Samia ameazimia kujenga nchi yenye maelewano, usalama, na maendeleo. Mpango mkakati wa R4 unalenga kuhamasisha msamaha, uvumilivu, mabadiliko, na ujenzi wa nchi kwa pamoja. R4 ni mfumo wa kivitendo unaolenga kuleta mageuzi ya kweli na kufufua umoja na mshikamano.

Rais Samia amekutana na vikwazo na upinzani kutoka kwa baadhi ya watu wasio na nia njema na nchi. Hata hivyo, ameendelea kutekeleza mpango wake licha ya changamoto hizo, akionyesha utayari wake wa kusimamia mabadiliko hata kwenye mazingira magumu

Ripoti ya tume ya Jaji Nyalali inaonesha kwamba awali, Watanzania wengi hawakuwa tayari kuingia kwenye mfumo wa vyama vingi. Serikali iliona mbali na kuchukua hatua ya kulazimisha kuanzisha mfumo huu ili kuzuia athari za kutokea na kuanguka kwa mfumo wa ujamaa.

Mfumo wa vyama vingi umekuwa na changamoto, na katika vipindi vya uchaguzi, umesababisha mahusiano mabaya katika jamii. Hii imepelekea majanga na hasara za maisha na mali.

Rais Samia ameanza kwa kutilia mkazo upatanishi kama njia ya kujenga maelewano na kuimarisha umoja wa kitaifa. Hii inaonyesha utambuzi wa changamoto za kihistoria na azma ya kuleta mabadiliko yenye tija.

Katika muktadha huu, Rais Samia anachukua hatua madhubuti kuelekea kujenga jamii inayojali, yenye maelewano, na inayoelekeza nguvu zake kwenye maendeleo endelevu. Ni mchakato unaohitaji muda na ushirikiano wa wananchi wote kuleta mabadiliko anayoyaongoza.

Ni kuhakikisha kwamba wananchi wanawakilishwa katika mchakato wa maamuzi na serikali. Hii inamaanisha kutoa fursa kwa watu kuchagua viongozi wao kupitia uchaguzi na kushiriki katika maamuzi yanayowahusu. Demokrasia ya Tanzania inamalengo makuu yafuatayo;

1.Uhuru na Haki za Binadamu: Demokrasia inalenga kuhakikisha uhuru wa kimsingi na haki za binadamu kwa wananchi wake. Hii ni pamoja na uhuru wa kujieleza, uhuru wa kuabudu, haki ya kufanya mikutano na maandamano, na haki nyingine za msingi za binadamu.

2.Utawala wa Sheria: Demokrasia ina lengo la kuanzisha utawala wa sheria, ambapo hakuna mtu au kundi la watu wanaotawala juu ya sheria. Hii inahakikisha kuwa kila mtu, pamoja na viongozi wa serikali, wako chini ya mamlaka ya sheria.

3.Uwajibikaji: Malengo ya demokrasia ni kuhakikisha uwajibikaji wa viongozi kwa wananchi wao. Viongozi wanapaswa kufanya maamuzi yao kwa kuzingatia maslahi ya umma na kutoa maelezo kwa wananchi kuhusu utendaji wao.

4.Kuwepo kwa Taasisi Madhubuti: Demokrasia inalenga kujenga taasisi madhubuti kama bunge, mahakama, na tume huru ambazo zinaweza kusimamia mamlaka na kutoa usawa wa madaraka. Hii inasaidia kuzuia ukiritimba wa madaraka na kuhakikisha kuna uwazi na uwajibikaji.

5.Maendeleo ya Kiuchumi na Kijamii: Demokrasia inaweza kuchangia maendeleo ya kiuchumi na kijamii kwa kuweka mazingira ya biashara yenye ushindani, kukuza uvumbuzi, na kutoa fursa za elimu na huduma za afya kwa wananchi.

6.Usawa na Uwiano: Malengo ya demokrasia ni kusukuma kuelekea usawa na uwiano katika jamii. Hii inaweza kumaanisha kujenga sera za kijamii zinazolenga kupunguza pengo la utajiri, kutoa fursa sawa kwa watu wote, na kushughulikia changamoto za ubaguzi.

7.Amani na Utulivu: Demokrasia inalenga kukuza amani na utulivu kwa kuwezesha mchakato wa kisiasa wa amani, kutatua mizozo kwa njia ya mazungumzo, na kudumisha utawala wa sheria.

Demokrasia sio tu suala la kisiasa bali pia ni suala la kijamii na kiuchumi. Elimu, afya, na usawa wa kiuchumi ni sehemu muhimu ya kuhakikisha demokrasia inafanya kazi kwa manufaa ya wote.

Sheria hizi ni muhimu sana kwa utaratibu wa kidemokrasia nchini na zinaathiri moja kwa moja mchakato wa uchaguzi na utendaji wa vyama vya siasa. Kwa kuzingatia hilo, hapa kuna mambo machache ya kuzingatia katika kuzifahamu sheria hizi.  Tutazame nini maana ya sheria za Uchaguzi na sheria za Vyama cya siasa.

Sheria za Uchaguzi

1. Usajili wa Wapiga Kura, Sheria za uchaguzi zinapaswa kuainisha mchakato wa usajili wa wapiga kura na kuhakikisha uwazi na usawa katika mchakato huo.

2. Mipaka na Madaraka ya Tume ya Uchaguzi, Tume ya Uchaguzi ina jukumu kubwa katika kusimamia uchaguzi. Sheria inapaswa kutoa miongozo na kuhakikisha uhuru wa tume hiyo na mamlaka yake.

 3. Mfumo wa Uchaguzi, Sheria zinapaswa kueleza mfumo wa uchaguzi, iwe ni mfumo wa kupiga kura ya moja kwa moja, uwakilishi, au mfumo mwingine wowote.

4. Uhamasishaji na Elimu ya Mpiga Kura, Sheria inapaswa kujumuisha maelekezo juu ya jinsi ya kuhamasisha na kutoa elimu kwa umma kuhusu uchaguzi na haki zao za kisiasa.

5. Mipango ya Kuzuia Udanganyifu, Sheria zinapaswa kutoa miongozo na mikakati ya kuzuia udanganyifu wakati wa uchaguzi, ikiwa ni pamoja na mchakato wa kuhakiki matokeo.  

 6. Ushiriki wa Wanawake na Vikundi Maalum, Sheria inaweza kuweka masharti ya kuhakikisha uwakilishi mzuri wa wanawake na vikundi vingine vya kijamii katika nafasi za uongozi.

Sheria za Vyama vya Siasa 

1.  Usajili na Masharti ya Vyama vya Siasa, Sheria inaweza kutoa maelekezo juu ya mchakato wa usajili wa vyama vya siasa na kuweka masharti wanayopaswa kuzingatia.

 2.   Fedha na Uwazi, Sheria zinaweza kusimamia upokeaji na matumizi ya fedha na kuhakikisha uwazi wa vyama vya siasa kuhusu chanzo na matumizi ya fedha.

 3.   Demokrasia ndani ya Vyama, Sheria zinaweza kutoa miongozo juu ya utaratibu wa kidemokrasia ndani ya vyama vya siasa, ikiwa ni pamoja na uteuzi wa wagombea na viongozi.

4. Ushiriki wa Wanawake na Vikundi vingine, Sheria inaweza kuweka maelekezo ya kuhamasishaushiriki wa wanawake na vikundi vingine katika vyama vya siasa.

5. Mikataba na Maadili, Sheria zinaweza kutoa miongozo kuhusu mikataba na maadili ambayo vyama vya siasa vinapaswa kuzingatia.

6. Adhabu kwa Ukiukwaji wa Sheria,  Sheria inapaswa kuainisha adhabu kwa vyama vya siasa vinavyokiuka miongozo na masharti yaliyowekwa.

Mjadala juu ya mswaada wa sheria hizi ni muhimu sana katika kuhakikisha kuwa mchakato wa uchaguzi unakuwa wa haki, uwazi, na wa kidemokrasia. Pia, sheria hizi zinapaswa kuzingatia mazingira ya kisiasa na kijamii ya Tanzania, na kuwezesha ushiriki wa wananchi wote katika mchakato wa kidemokrasia.

#IMARISHA DEMOKRASIA TUNZA AMANI

Lengo ni kujadili Miswaada ya Sheria za Uchaguzi na Sheria za Vyama vya Siasa iliyosomwa kwa mara ya kwanza Bungeni Novemba 10, 2023.

Kauli Mbiu;

” TOA MAONI YAKO KUIMARISHA DEMOKRASIA “

MGENI RASMI;

 Mhe. Othman Masoud Othman

Makamu wa Kwanza wa Rais wa Zanzibar

🗓️ Tarehe 3 na 4 Januari, 2024

📍Ukumbi wa Mikutano wa Mlimani City – Dar es salaam 

1. Umuhimu wa Elimu ya Katiba:
   • Elimu ya Katiba inawezesha wananchi kuelewa haki zao na wajibu wao katika jamii. Hii inawawezesha kushiriki kikamilifu katika mchakato wa kisiasa na kijamii.
   • Kuelewa Katiba kunawawezesha wananchi kudai uwajibikaji wa serikali na viongozi wao, hivyo kukuza utawala bora na uwazi katika utawala.
2. Uwakilishi wa Makundi Maalum:
   • Kuweka mkazo katika kuelimisha makundi maalum ya kijamii kuhusu Katiba kunawawezesha wanachama wa makundi hayo kushiriki kikamilifu katika mchakato wa uundaji wa Katiba na kudai haki zao kwa ufanisi zaidi.
   • Kutoa elimu ya Katiba kwa lugha rahisi inayoeleweka na watu wote, hasa katika makundi maalum, ni muhimu katika kuhakikisha kuwa sauti zao zinapewa kipaumbele katika mchakato wa kisiasa na kisheria.
3. Kuongeza Ushiriki wa Wananchi:
   • Kuelewa sheria kunawezesha wananchi kushiriki kikamilifu katika mifumo ya kisiasa na kisheria, kukuza utawala bora na demokrasia.
   • Wananchi walioelimika kuhusu haki zao wanaweza kujilinda na kujitetea wanapokabiliwa na ukiukwaji wa haki zao na utawala usiozingatia sheria.
4. Umuhimu wa Kuweka Elimu ya Katiba Shuleni:
   • Kuweka elimu ya Katiba katika mtaala wa shule za msingi kunajenga msingi imara kwa wanafunzi kuelewa haki, wajibu, na misingi ya demokrasia tangu wakiwa wadogo.
   • Kupitia elimu ya Katiba shuleni, tunajenga vizazi vijavyo vyenye ufahamu wa kutosha kushiriki katika mchakato wa kidemokrasia na kusimamia masuala ya kisheria katika maisha yao ya kila siku.

Na hapa tumechambua majadiliano yote katika muktadha wa kutoa taarifa na tathmini ya kina kama ifuatavyo:

Mada 1: Ufahamu wa Wananchi Kuhusu Sheria za Nchi: Mjadala ulianza kwa kuzungumzia umuhimu wa wananchi kuelewa sheria za nchi yao. Wananchi wanapaswa kujua sheria za nchi ili kuzuia ukiukwaji wa sheria, kuimarisha haki na usawa, kuwezesha ushiriki wa kijamii, kukuza utawala bora, na kudumisha amani na utulivu.

Tathmini: Hoja hii ina msingi mkubwa. Kuelewa sheria ni muhimu kwa wananchi kushiriki kikamilifu katika mchakato wa kidemokrasia na kudumisha utawala bora.

Mada 2: Uwakilishi Katika Uundaji wa Katiba: Mjadala ulijadili umuhimu wa uwakilishi wa makundi maalum ya kijamii katika mchakato wa kuandika Katiba. Ili kuhakikisha wananchi wote wanawakilishwa vizuri, ni muhimu kutoa elimu ya Katiba na kuhakikisha makundi maalum yanashirikishwa kikamilifu.

Tathmini: Hoja hii inatoa umuhimu wa kuwawezesha makundi maalum kushiriki katika mchakato wa kuunda Katiba, kuhakikisha kwamba maslahi yao yanazingatiwa.

Mada 3: Kujumuisha Elimu ya Katiba Shuleni: Mjadala ulionyesha wazo la kuweka elimu ya Katiba katika mtaala wa shule za msingi ili kujenga uelewa wa haki na wajibu tangu utotoni.

Tathmini: Wazo hili ni la kuvutia sana. Kuwaandaa wanafunzi na elimu ya Katiba ni njia nzuri ya kujenga jamii yenye ufahamu wa kisheria na inaweza kusaidia katika kujenga utamaduni wa heshima kwa sheria.

Hitimisho: Mjadala umekuwa wa kuelimisha na umesisitiza umuhimu wa wananchi kuelewa sheria za nchi, kuwawezesha makundi maalum ya kijamii katika mchakato wa kuunda Katiba, na kuongeza elimu ya Katiba shuleni. Hatua hizi zinaweza kuchangia kujenga jamii yenye haki, usawa, na utawala bora.Ni muhimu pia kwa jamii kuelewa umuhimu wa elimu ya Katiba na sheria ili kujenga jamii yenye ufahamu wa kisheria, uwajibikaji, na usawa. Kuwezesha ushiriki wa makundi maalum na kuanzisha elimu ya Katiba shuleni ni hatua muhimu katika kufanikisha lengo hili.