[17:37, 23/05/2023] T

Madaraka ya Rais ni mamlaka na nguvu zilizotolewa kwa Rais wa nchi kwa mujibu wa katiba na sheria za nchi husika. Madaraka ya Rais yanajumuisha wajibu wa kusimamia serikali, kutekeleza sera za nchi, na kuongoza shughuli za kiutawala na kisiasa.

Kwa ujumla, madaraka ya Rais yanajumuisha mambo yafuatayo:
1.    Uteuzi wa viongozi: Rais anayo mamlaka ya kuteua na kusimamia viongozi wa serikali na taasisi mbalimbali. Hii inaweza kujumuisha uteuzi wa Mawaziri, wasaidizi wa Rais, majaji, maafisa wa serikali, na wengine.

2.    Utekelezaji wa sheria na sera: Rais ana jukumu la kusimamia utekelezaji wa sheria na sera za nchi. Hii inaweza kujumuisha kusaini sheria, kuongoza na kusimamia shughuli za serikali, na kuhakikisha utekelezaji sahihi wa sera za umma.

3.    Uongozi wa kisiasa: Rais ni kiongozi wa kitaifa na kisiasa wa nchi. Anawakilisha nchi ndani na nje, na ana jukumu la kuweka mwelekeo na maono kwa taifa. Rais anaweza kushiriki katika mikutano ya kimataifa na kuwa msemaji mkuu wa sera na masuala ya kitaifa.

4.    Amri Jeshi Mkuu: Katika nchi nyingi, Rais ni Amiri Jeshi Mkuu wa majeshi ya nchi. Ana jukumu la kusimamia ulinzi na usalama wa nchi na kuwaongoza vikosi vya jeshi.

5.    Utawala bora: Rais ana jukumu la kuhakikisha utawala bora na kutekeleza haki za binadamu. Hii inaweza kujumuisha kuheshimu demokrasia, kusimamia utawala wa sheria, na kuhakikisha uwajibikaji na uwazi katika utendaji wa serikali.
Ni muhimu kutambua kuwa madaraka ya Rais yanaweza kutofautiana kutoka nchi moja hadi nyingine, kulingana na katiba na mfumo wa serikali uliopo. Madaraka hayo yanapaswa kutumiwa kwa faida ya umma na kwa kuzingatia misingi ya demokrasia, utawala bora, na haki za binadamu.

[17:42, 23/05/2023] K: 

Madaraka ya Rais katika Katiba ya Tanzania yamefafanuliwa katika sehemu mbalimbali za Katiba. Hapa kuna maelezo ya jumla kuhusu madaraka ya Rais yanayotajwa katika Katiba ya Tanzania:
1.    Mkuu wa Nchi: Rais wa Tanzania ni Mkuu wa Nchi na ndiye anayewakilisha Tanzania ndani na nje ya nchi.

2.    Mkuu wa Serikali: Rais wa Tanzania pia ni Mkuu wa Serikali na ana mamlaka ya kuteua na kusimamia viongozi wa serikali, ikiwa ni pamoja na Waziri Mkuu na Baraza la Mawaziri.

3.    Amri Jeshi Mkuu: Rais wa Tanzania ni Amiri Jeshi Mkuu wa Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ) na ana mamlaka juu ya ulinzi na usalama wa nchi.

4.    Serikali ya Utekelezaji: Rais ana mamlaka ya kusimamia utekelezaji wa sera na mipango ya serikali, na anawajibika kuhakikisha kuwa serikali inafanya kazi kwa ufanisi na kulingana na matakwa ya Katiba.


5.    Uteuzi na Kuondoa Madarakani: Rais wa Tanzania ana mamlaka ya kuteua na kuwafuta kazi watumishi wa umma, ikiwa ni pamoja na viongozi wa ngazi za juu na wa mahakama.

6.    Utawala wa Sheria: Rais ana jukumu la kulinda, kuheshimu, na kutekeleza Katiba ya Tanzania. Rais pia ana mamlaka ya kuwasilisha au kusaini sheria, na kutekeleza mamlaka ya kuwajibika katika mfumo wa haki na mahakama.
Ni muhimu kutambua kuwa madaraka ya Rais yanapaswa kutumika kwa kuzingatia misingi ya demokrasia, utawala bora, na haki za binadamu, kama ilivyoainishwa katika Katiba ya Tanzania. Madaraka ya Rais yanapaswa kutumiwa kwa manufaa ya umma na kuheshimu mfumo wa usawa wa madaraka uliopo katika taasisi zingine za serikali.

73.-(1) Katika utekelezaji wa madaraka ya Rais kwa mujibu wa  Sura hii na kwa kuzingatia masharti ya ibara ndogo ya (3), Rais ana mamlaka ya kuanzisha au kufuta nafasi za madaraka katika utumishi wa
Serikali ya Jamhuri ya Muungano.
 

(2) Rais atakuwa na madaraka ya kuteua watu wa kushika nafasi za madaraka ya viongozi wanaowajibika kuweka sera za idara na taasisi za Serikali, na watendaji wakuu wanaowajibika kusimamia utekelezaji
wa sera za idara na taasisi hizo katika utumishi wa Serikali ya Jamhuri ya Muungano

Kifungu hiki cha 73, hususani cha pili hapo juu, ndicho kwa mtazamo wangu kinachonipa shida kwani kinampa Rais madaraka makubwa sana ya kuteua watendaji wakuu karibu wote serikalini na kwenye Taasisi za Uma. Kifungu hiki, pia kinaonekana ni miongoni mwa vifungu vilivyopendekezwa na Tume ya Jaji Warioba kufutwa kama sijakosea. Mbali ha hivyo ni miongoni mwa vifungu vinavyopigiwa kelele na wanaharakati, vyama vya upinzani na wachambuzi wa masuala ya kisiasa; kuwa ndicho chanzo mojawapo cha kuyumba kwa utawala bora katika nchi yetu.

Kwa mtazamo wangu, hatari ya kuendelea kuwa na kifungu hiki katika Katiba yetu chini ya mfumo wa demokrasia  wa siasa za vyama vingi nchini; ni ule ukweli kuwa kinatoa fursa kwa chama cha siasa kilichopo madarakani
kujipendelea na kujiimarisha kwa lengo la kuhakikisha kuwa kinabakia madarakani. Endapo ikitokea kikashindwa uchaguzi, chama kilichoshinda, dhahiri nacho kitatumia pia fursa hiyo hiyo; kuteua watendaji wakuu wengine wapya kabisa kushika nafasi serikalini na kwenye taasisi zake.

Hii maana yake nini, ni kwamba wimbi kubwa la wananchi hasa wanasiasa, kukihama chama kilichoanguka kwenye uchaguzi na kujiunga na chama kilichoshinda. Kwani wanasiasa hawazaliwi wapya ghafla. Bali ni hao hao watakaocheza mchezo wa kuhama hama.

Tumeshuhudia hayo yakitokea Zambia, Malawi na Kenya na kupelekea vyama vikubwa vilivyouondoa utawala wa kikoloni vya  UNIP (Zambia), MCP (Malawi),  na KANU nchini Kenya, kuhamwa na wanasiasa na wanachama wao pia wakikimbilia kujiunga na vyama vilivyoshinda chaguzi. Na hatimaye, vyama hivyo aidha kufa kabisa, au kuendelea kubakia ulingoni mwa siasa vikiwa taabani.

Naamini, mfumo huu wa uteuzi wa watendaji wakuu serikalini na taasisi zake, tukiondokana nao, ili kuwa na utaratibu mwingine wa nafasi hizo wateuliwa wake kuwa chini ya mamlaka nyinginezo za umma kwa mujibu wa Katiba tarajiwa na sheria zitakazotungwa; vyama vya siasa vinaposhindwa kwenye uchaguzi, naamini vitaendelea kubaki hai vikiwa na mategemeo ya  kurudi madarakani tena.

Kuna sababu nyingine mbili zaidi muhimu kuhusu ulazima wa kukibadili kifungu hiki. Moja ikiwa ni kumpunguzia Rais mzigo mkubwa wa majukumu yake. Na pili kumwondolea wingi wa lawama kila baadhi ya watendaji aliowateua wanapovurunda.

Haya ni maoni yangu. Wataalamu wa masuala ya Katiba na Sheria, na pia wanasiasa na wanahistoria wabobezi, wanaweza kunisahihisha, kuyaweka vizuri zaidi au kutokukubaliana nami.

[14:05, 25/05/2023] T: Kifungu cha 73, hasa kifungu cha pili, kinachohusu uteuzi wa watendaji wakuu serikalini na taasisi za umma. Ni wazi kwamba una wasiwasi kuhusu madaraka makubwa yanayotolewa kwa Rais katika kuteua watendaji hao.
Wewe unaamini kuwa Kifungu hiki kinatoa fursa kwa chama kilichopo madarakani kujiimarisha na kubakia madarakani kwa kuteua watendaji wanaowafaa. Aidha, unataja kuwa hali hiyo inaweza kusababisha wanasiasa kuhama kutoka chama kilichoshindwa kwenda chama kilichoshinda, na hivyo kusababisha vyama kukosa uimara na kudhoofisha utawala bora.
Unaona kuwa ni muhimu kubadili Kifungu hiki ili kupunguza mzigo mkubwa wa majukumu kwa Rais na pia kumwondolea lawama wakati watendaji wanaoteuliwa wanapofanya makosa.
Ni muhimu kutambua kuwa maoni yako yanategemea mtazamo wako binafsi na uzoefu wako. Kuna wataalamu mbalimbali wa masuala ya katiba, sheria, siasa, na historia ambao wanaweza kuwa na maoni tofauti kuhusu suala hili. Tunawakaribisha…
Kwa kawaida, mchakato wa kubadili kifungu chochote cha katiba ni jambo la kisiasa na linahitaji mjadala mpana na makubaliano ya pande mbalimbali. .
Ni vyema pia kutafuta utafiti na mawazo ya wataalamu wa masuala ya katiba na sheria ili kupata ufahamu zaidi juu ya mifumo mbalimbali ya uteuzi wa watendaji wakuu na athari zake kwa utawala bora.

[14:19, 25/05/2023] T: Kama mwananchi, wa kawaida jukumu langu muhimu katika kuhakikisha utawala bora na mifumo ya demokrasia inafanya kazi vizuri. Hapa kuna baadhi ya majukumu muhimu ambayo naona yanatuhusu kwa sasa
Kuelimika: kujifunza kuhusu Katiba, sheria, na taratibu za nchi yangu. kufahamu haki na wajibu wangu kama raia na uelewe jinsi mifumo ya serikali na uongozi inavyofanya kazi.
hata kama si dhambi kushirikiana na vyama vya siasa na wanaharakati: kujiunga na vyama vya siasa au makundi ya wanaharakati ambao wanapigania utawala bora na mageuzi ya kweli ya katiba. Kwa kushiriki katika mijadala na shughuli za kisiasa, unaweza kusaidia kushinikiza mabadiliko yanayolenga kuboresha mifumo ya uteuzi wa watendaji wakuu.
Kushiriki katika mchakato wa katiba: natamani kila mara kushiriki katika mijadala na mchakato wa kutunga na kurekebisha katiba ya nchi yetu. kutoa maoni yangu na shirikisha mawazo yangu kuhusu uteuzi wa watendaji wakuu na masuala mengine yanayohusu utawala bora.
Nimesoma kila neno mzee wangu @M  nikatambua bado tunasafari ndefu mno. ya kuyajuahaya. mambo…mjadala umeanza rasmi
[16:08, 25/05/2023] S: RAIS NI TAASISI NA SIO MTU! 

Hapo unasemaje mtaalamu? Madaraka ya Rais yapo kitaasisi zaidi na sio mtu!
[16:18, 25/05/2023] Pasta Martin: Hizo ni political jargons tu hazina maana yoyote!

Hebu weka taasisi ya urais halafu tusiwe na rais halafu tuone kama taasisi itaendesha the executive branch.

Urais ni mtu kwanza. Hiyo mnayoita taasisi ni “ways and means” tu za kutekeleza kazi ya urais.

Simplicity and transparency breeds trust.
[17:12, 25/05/2023] P: Natamani tulichambue hili kiundani zaidi… tunaposema rais ni taasisi tunamaanisha nini? Na je tukija kwenye maamuzi anae amua ni rais “mtu” au ni rais “taasisi”?
 

[17:26, 25/05/2023] P: Zipo nchi ambazo wanaweza kutumia  msemo wa “Rais ni Taasisi” na kweli kwa vitendo iko hivyo.Sisi kuna vitu bado ni nadharia zaidi kuliko uhalisia.

Hatuna mifumo halali, imara, na ya wazi inayokubalika kisheria na kuaminiwa na raia inayoweza kufanya kazi effectively with less human intevention na ikaleta matokeo tarajiwa.

Bado hatujafika huko, hata kama Katiba tunayotumia inaonekana kusema hivyo.

Sisi Urais bado ni mtu zaidi kuliko taasisi. Japo ni kweli Rais anapovurunda itasemwa urais ni taasisi ili kuficha udhaifu wake, hata kama ndiye anayefanya maamuzo karibia yote ya katika ofisi anayotumikia. 

[19:10, 25/05/2023] T: Kwa kweli, kauli “Rais ni taasisi na sio mtu” inalenga kuelezea kwamba madaraka na mamlaka ya urais yapo zaidi katika mfumo na taasisi ya urais, badala ya kuzingatia mtu binafsi anayeshikilia nafasi hiyo.
Katika demokrasia nyingi, ikiwa ni pamoja na mfumo wa serikali ya urais, rais ni kiongozi mkuu wa nchi na mkuu wa serikali. Hata hivyo, ni muhimu kutambua kwamba madaraka na mamlaka ya rais yanatokana na katiba, sheria, na mfumo wa serikali uliopo, badala ya kuwa na misingi ya kibinafsi ya mtu anayeshikilia nafasi hiyo.
Rais ni mwendelezo wa taasisi ya urais, na madaraka yake hupitishwa kutoka kwa rais anayemaliza muda wake kwenda kwa rais mpya anayechaguliwa au kuteuliwa. Hii inahakikisha utulivu na mwendelezo wa uongozi katika nchi.
Kwa hiyo, madaraka ya rais hayategemei sana utu au matakwa ya mtu binafsi, bali yanategemea katiba na taratibu za kikatiba zilizowekwa. Kwa mfano, katiba inaweza kutoa mamlaka ya rais kuteua maafisa wa serikali, kusimamia jeshi, kuwa mkuu wa sheria, kutunga sera za umma, na kufanya maamuzi mengine muhimu kwa niaba ya nchi.
Wakati mwingine, kauli hii hutumiwa pia kusisitiza kwamba madaraka ya rais yanapaswa kufuata misingi ya utawala bora, uwajibikaji, na uhuru wa taasisi zingine za serikali. Rais anapaswa kufanya kazi kwa mujibu wa katiba na sheria, na sio kwa maslahi yake binafsi au ya kikundi fulani.
Kwa hivyo, ni muhimu kuheshimu taasisi ya urais na kuhakikisha kuwa madaraka ya rais yanatumika kwa faida ya umma na kwa kuzingatia misingi ya demokrasia na utawala bora. SIJUI NIMEELEWEKAAAAAAA

[19:33, 25/05/2023] T: Ni kweli kwamba rais ni taasisi na sio mtu binafsi. Neno “rais” linarejelea nafasi au cheo cha uongozi katika serikali au taasisi nyingine.
Madaraka ya rais hutokana na muundo wa taasisi na mfumo wa serikali uliowekwa na katiba au sheria za nchi husika.
Rais ni kiongozi wa nchi ambaye amepewa jukumu la kuongoza serikali na kuwakilisha taifa.
Katika nchi nyingi, madaraka ya rais yamehifadhiwa katika katiba na sheria za nchi.
Rais anashikilia madaraka ya kisheria na kiutendaji yanayomruhusu kutekeleza majukumu yake kwa niaba ya wananchi na taasisi za serikali.
Madaraka ya rais hutofautiana kutoka nchi moja hadi nyingine, lakini kwa ujumla yanajumuisha mambo kama vile:
1.    Uteuzi na uongozi wa baraza la mawaziri: Rais anateua mawaziri na viongozi wengine wa serikali na anawajibika kwa utendaji wao. Hii inamruhusu rais kuongoza na kusimamia shughuli za serikali.
2.    Utawala wa sheria: Rais anaweza kuwa na madaraka ya kutekeleza sheria na kusimamia mfumo wa haki. Hii inaweza kujumuisha uteuzi wa majaji na uamuzi juu ya msamaha wa adhabu.
3.    Sera na diplomasia: Rais anawakilisha nchi yake katika uhusiano wa kimataifa na ana jukumu la kuweka sera za nchi katika maeneo kama biashara, usalama, na diplomasia.
4.    Amri za kijeshi: Rais anaweza kuwa mkuu wa majeshi na kuwa na mamlaka ya kutoa amri kwa jeshi la taifa. Hii inajumuisha kufanya maamuzi kuhusu usalama wa kitaifa na kushughulikia migogoro ya kijeshi.
5.    Ushauri na mwongozo: Rais anaweza kuwa na jukumu la kutoa mwongozo na ushauri kwa serikali na taasisi zingine za umma. Hii inaweza kujumuisha kushiriki katika mikutano ya sera na kuweka ajenda za kitaifa.
Ni muhimu kuelewa kuwa madaraka ya rais yanategemea taasisi na siyo tu mtu binafsi.
Ingawa rais anashikilia nafasi hiyo kwa muda uliowekwa, taasisi ya urais huendelea kuwepo na kazi ya rais inaweza kubadilika kulingana na sheria na taratibu zilizowekwa.
Kwa hivyo, kimsingi, nafasi ya rais ni taasisi inayosimamia mamlaka na majukumu yaliyowekwa kwa mujibu wa sheria na mfumo wa serikali, na sio kikomo cha mamlaka yaliyotumiwa na mtu mmoja.

Wadau watanisahihisha ….
[20:21, 25/05/2023] K: Hii hoja inanirejesha kwenye andiko langu Mwanzo kabisa wa mjadala kwamba Tanzania kwa asilimia 90 tuna Kanuni, miongozo, taratibu na Sheria nzuri…ILA sasa tatizo letu ni WATU (kiwango cha UTU)  ujazo wa itu ndani ya wale wanaopewa madaraka, nafasi au ajira kwenye kusimamia, kuamua na kuelekeza ni kidogo sana!!!so , uraishauna shida shida ni aina ya mtu anayekaa hapo

[22:13, 22/05/2023] +255 6: Nazani njia sahiii ya kutoa elim nikuwatumia maAFSA ardhi kushiriki kwenye mikutano ya vitongoji,mitaa,vijiji,kata,na wilaya kwenye vile vikao vyao na hao waende na kupewa nafasi ili wapate kuifikisha elim na njia sahii ya matumizi bora ya ardhi naomba kuwakilisha

[22:15, 22/05/2023] K: @T hoja/swali la @G Linaniletea tafakuri chokonozi kwamba baada ya KATIBA kupitishwa rasmi ni muhimu sana na tena ni HaKI kurudi tena kwa wananchi wa ngazi za vijiji kuwaelimisha juu ya Sheria mbalimbali kama tunataka kuona IMPACT chanya za “ownership of the Constitution” ili pia kudhibiti wale “watukutu” Kwenda na Fedha za mgharibi kuwatumia kwa manufaa yao na waliowatuma

[22:19, 22/05/2023] K: Na hawa maafisa wa ardhi wa Wilaya kama si Kata/Tarafa lazima wawe na checks and balance kwa kuripoti kila kikao na progress na appraisals zao zioneshe ufanisi wake based na productivity ya ardhi uchumi, Kilimo n.k n.k

[22:20, 22/05/2023] M: Sawa kutoa elimu baada ya katiba mpya ni hoja ya msingi sana. Elimu hii itabidi itolewe kwa Watanzania wote siyo wa vijijini pekee yao.

[22:25, 22/05/2023] K: Kwa maana nyingine kuwe na M&E ya Task za wilaya kwa wilaya au Halmashauri kwa halmashauri

Hapa inatufikisha kwenye issue ya utawala na udhibiti (Management&Administration) ya mihimili yote mitatu Serikali, Bunge na Mahakama Katiba imetupa muundo huu je utawala na udhibiti (Management&Administration) ukoje KiKATIBA?@T

Mjadala unaendelea..

Ni kweli kwamba upatikanaji wa elimu juu ya sheria na matumizi bora ya ardhi ni muhimu sana kwa watanzania ili kuwawezesha kuelewa haki zao, wajibu wao, na kushiriki kikamilifu katika maendeleo ya nchi. Hapa kuna njia kadhaa ambazo zinaweza kusaidia kutoa elimu juu ya sheria na matumizi bora ya ardhi kwa watanzania:

    Elimu shuleni: Ni muhimu kuimarisha mtaala wa shule ili kujumuisha masomo yanayohusu sheria, katiba, na masuala ya ardhi. Hii itawezesha watoto kujifunza kuhusu haki na wajibu wao mapema katika maisha yao.

    Kampeni za elimu: Serikali, taasisi za kiraia, na mashirika mengine yanaweza kufanya kampeni za elimu katika jamii kwa kutumia njia mbalimbali kama vile mikutano, semina, warsha, na matangazo ya redio na televisheni. Kampeni hizo zinaweza kulenga maeneo ya vijijini ambapo ufahamu wa sheria na masuala ya ardhi ni mdogo.

    Vituo vya usaidizi wa kisheria: Kuweka vituo vya usaidizi wa kisheria katika maeneo mbalimbali ni njia nyingine nzuri ya kutoa elimu na msaada kwa watanzania kuhusu sheria na masuala ya ardhi. Vituo hivyo vinaweza kutoa ushauri wa kisheria, kutoa mafunzo, na kusaidia katika utatuzi wa migogoro ya ardhi.

    Utoaji wa machapisho na rasilimali: Serikali inaweza kuchapisha na kusambaza machapisho, vipeperushi, na rasilimali nyingine zinazoelezea sheria na taratibu za matumizi bora ya ardhi kwa lugha rahisi na inayoeleweka. Rasilimali hizo zinaweza kusambazwa katika shule, vituo vya umma, na kwenye maeneo ya umma kama vile ofisi za serikali.

    Matumizi ya teknolojia: Kuendeleza mifumo ya kidijitali na matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano (TEHAMA) inaweza kuwa njia nzuri ya kufikisha elimu kuhusu sheria na matumizi bora ya ardhi. Hii inaweza kujumuisha tovuti za serikali zinazotoa habari na rasilimali, programu za simu za mkononi zinazotoa ushauri wa kisheria, na matumizi mengine ya TEHAMA kwa ajili ya kuelimisha umma. 

[21:35, 22/05/2023] T: Kuna sababu kadhaa zinazochangia migogoro ya ardhi nchini Tanzania, zikiwa ni pamoja na:

1. Upungufu wa sheria na sera za ardhi: Sheria na sera zisizo wazi, zilizopitwa na wakati, au zisizotekelezwa ipasavyo zinaweza kusababisha migogoro ya ardhi. Mfumo wa kisheria unaweza kukosa miongozo ya kutosha juu ya umiliki wa ardhi, usajili, na matumizi bora ya ardhi.

2. Upungufu wa usimamizi na utekelezaji: Utekelezaji duni wa sheria na sera za ardhi, ikiwa ni pamoja na ucheleweshaji wa usajili na uamuzi wa migogoro ya ardhi, unaweza kuchochea migogoro kati ya wamiliki wa ardhi na watumiaji wengine.

3. Migogoro ya mipaka: Kutokukamilika kwa mipaka ya ardhi, migogoro ya mipaka kati ya vijiji, wilaya, au mikoa inaweza kusababisha migogoro ya ardhi. Hii inaweza kutokea kutokana na ukosefu wa mipango madhubuti ya upangaji wa ardhi na ucheleweshaji wa mchakato wa kupima na kutambua mipaka rasmi.

 

[15:17, 22/05/2023] +255 74: Kuna mambo ya msingi katika katiba inayofuata ielekeze kwenye suala la ardhi.

1. Kuhusu umiliki wake uweje…milele, 33, 99yrs?

2. Umiliki wa ardhi ya kijiji upoje? Fidia kwa wananchi kwa ardhi wanazopewa wawekezaji tutumie rates zipi?

3. Nguvu ya rais kama custodian wa ardhi ya nchi inafanywaje iangaliwe kwa upana zaidi?

4. Pia katiba mpya iweke wazi ikiwa rais ataitoa ardhi kwa mwekezaji bila kua na maslahi ya kitaifa yafaa ashitakiwe, na maslahi hayo yawe yenye mashiko!

6. Kuhusu uraia pacha katiba mpya iangalie …..hapa tukiwa wazembe basi ardhi yetu tutaieka rehani kwa wageni wanaotuzunguka wanaotamani ardhi yetu iwe yao.

[15:26, 22/05/2023] K: Hizi hoja Kuntu @~

Kwa kuongezea hapa katiba inabidi iweke wazi Ardhi yetu in relation to East Africa na Africa yote maana kuna meulekeo wa mashirikiano ya waafrika lazima tuhifadhi eneo letu ili wageni wasije wakakuta wala

[16:54, 22/05/2023] T: Hili la kilimo

NINA MNUKUU MZEE WETU @Mzee K alipata kusema “Hili la kilimo, toka awamu ya kwanza, kwenye Azimio la Arusha kama sijakosea, ilitamkwa wazi kuwa nchi yetu ni ya wakulima na wafanya kazi.

Kabla sijasonga mbele, niulize kwenye Katiba inayotarajiwa, tamko hili limezingatiwa? Kwani waliotutangulia, waliona umuhimu wa kilimo kuwa ndio uti wa mgogo wa uchumi wa Taifa letu. Vivyo hivyo kwa uongozi uliofuata kwa kuachiana vijiti.

Lakini inaonekana baadhi ya Watanzania, hatutaki au tumechelewa kukiona kilimo kwa mtazamo huo. Hata kama tulikiona/tulimekiona hivyo kama taifa, hatukuwaandaa vijana wetu kuingia kwenye kilimo.

Bashe leo kaanza, lakini kwa ujinga, baadhi yetu tunapinga kuwa mipango yake, haina mwelekeo wa kufanikisha kilimo nchini. Sisi wengine wa zamani, hutupwa kirahisi sana na vijana pembeni, tunapowakumbusha kuwa; kuwa mavi ya kale hayanuki.

Miaka ya 1970 afisa mmoja wa kikosi cha anga wa jeshi la Nigeria akiwa hapa nchini, kusaidia ukombozi wa Kusini mwa Afrika; aliniuliza swali kuhusu utaratibu wa matumizi ya aridhi nchini Tanzania ukoje kwani arukapo juu ya aridhi ya Tanzania, hujionea mapori karibu nchi nzima yamelala tu.

Nilipomjibu kuwa mtu yeyote anaweza kujipatia aridhi popote pale bila taabu, likafuata swali kuwa mbona nimeajiriwa. Jibu langu likawa jepesi kuwa sina mtaji.

Likafuata swali la mshangao kuwa, vipi sikujua kuwa aridhi ni mtaji!! Hapo, nami nikataka kujua kwao Nigeria utaratibu wa kupata airidhi ukoje. Aliniambia kuwa Nigeria mtu kupata aridhi ya mraba wa sq.ft moja, itamtokea puani, kwani sio rahisi na ghali mmno.”Mwisho wa Kumnukuu Mzee wetu huyu anatupeleka sasa kuona kwa undani mapungufu kikatiba kama yalivyoainishwa na @~H hapa kuna jambo chokonozi..

[17:11, 22/05/2023] K: Ipo haja Kwa manufaa ya baadaye kuweka ‘ongezo’ katika KATIBA kuhusiana na ardhi na matumizi yake, katika muktadha wa vizazi vya sasa na vijavyo na Teknolojia linganifu.

[17:13, 22/05/2023] K: Yaani Katiba hii tukiiweka vizuri itakuwa ni ”katiba BORA kabisa Duniani”

[17:16, 22/05/2023] Ta: katiba ya Tanzania inazungumzia suala la ardhi. Ardhi inachukuliwa kama rasilimali muhimu sana nchini Tanzania, na katiba inalinda haki za raia kuhusu ardhi. Hivyo, inaelezea umuhimu wa kuhifadhi, kutumia na kugawa ardhi kwa njia inayofaa ili kuhakikisha kuwa rasilimali hii inawanufaisha wananchi wote wa Tanzania.

Baadhi ya ibara za Katiba ya Tanzania ambazo zinazungumzia suala la ardhi ni pamoja na:

• Ibara ya 5 inayoelezea kuwa madaraka yote ya dola yanatokana na wananchi na kwamba wananchi wanayo mamlaka kamili ya kujitawala na kujiamulia mambo yao, ikiwemo masuala ya ardhi.

• Ibara ya 14 inayoelezea kuwa kila mtu ana haki ya kumiliki mali, ikiwemo ardhi.

• Ibara ya 16 inayoelezea kuwa ardhi ya Tanzania ni mali ya dola na kwamba serikali ina jukumu la kusimamia na kutunza ardhi hiyo kwa niaba ya wananchi.

• Ibara ya 17 inayoelezea kuwa kila mtu ana haki ya kutumia ardhi kwa shughuli zake za maendeleo, lakini pia inatoa wajibu wa kuhifadhi ardhi hiyo kwa ajili ya vizazi vya sasa na vijavyo.

[17:16, 22/05/2023] J: Ni kuhakikisha rasimu husika inaonekana ili maboresho yaendelee kuongezwa ili kufikia mtazamo huu.

[18:12, 22/05/2023] Kopwe: Ibada ya 17 inanikosha vilivyo katika suala la Ardhi hebu tuendelee

[18:16, 22/05/2023] K: imenifanya kufikiri juu ya wale wenzetu watukutu wanaoendeshwa na “tamaa” kadha wa kadha ambazo ni mbaya tuwawekee angalizo/katazo/ onyo kwenye kila eneo ili wakijaribu wajue kuna consequence ambazo hata mawakili wa sheria za dunia hawatawatoa jela

[18:22, 22/05/2023] Martina Kabusamwa: Kwa ujumla, Katiba ya Tanzania inalenga kuhakikisha kwamba ardhi inatumika kwa manufaa ya wananchi wote pamoja na kuwa na usimamizi mzuri wa rasilimali hii muhimu. Kwa hiyo, ibara hizi mbalimbali zinasisitiza umuhimu wa kulinda haki za raia kuhusu ardhi na kusimamia matumizi yake kwa njia inayofaa ili kuhakikisha kuwa inawanufaisha wote kwa ujumla.

“ardhi ni mtaji”. Kifungu hiki cha maneno kinaweza kuwa na tafsiri mbalimbali kulingana na muktadha kinapotumika. Kwa mfano, inaweza kumaanisha kwamba ardhi ni mali ya thamani ambayo inaweza kutumika kwa uwekezaji, au inaweza kuashiria kwamba ardhi ni rasilimali muhimu kwa kilimo na shughuli nyingine za kiuchumi

[18:33, 22/05/2023] M

1: Nikiongeza ngoja niisawiri Katiba ya JMT ya mwaka 1977

Nikiendelea kuangalia Ibara ya 19 inayoelezea kuwa kila mtu ana haki ya kupata ardhi kwa ajili ya kujenga makazi na kufanya shughuli zake za kiuchumi.

• Ibara ya 20 inayoelezea kuwa serikali ina jukumu la kuhakikisha kuwa ardhi inagawiwa kwa usawa na kwa kuzingatia maslahi ya umma na kwamba wageni wanaweza kupewa ardhi kwa kufuata sheria na taratibu zilizowekwa na serikali.

• Ibara ya 33 inayoelezea kuwa serikali ina jukumu la kulinda na kuhifadhi mazingira na kwamba kila mtu ana wajibu wa kuhifadhi na kulinda mazingira, ikiwemo ardhi.

• Ibara ya 34 inayoelezea kuwa watu wenye ulemavu, wanawake na watoto wanapaswa kulindwa dhidi ya ubaguzi, ikiwemo katika suala la umiliki wa ardhi. Hivyo, Katiba ya Tanzania inalinda haki za wote kuhusu suala la ardhi bila kujali jinsia, umri, ulemavu au kabila.

[18:34, 22/05/2023] Martina Kabusamwa: 

[19:00, 22/05/2023] T: Umiliki wa ardhi ya kijiji unaweza kuwa katika mfumo wa umiliki wa pamoja au kumilikiwa na wanakijiji binafsi. Kwa mfumo wa umiliki wa pamoja, ardhi inaweza kumilikiwa na kijiji kama shirika au jumuiya ya watu wote wa kijiji. Katika kesi hii, wanakijiji wote wana haki ya umiliki wa ardhi na wanaweza kuitumia kwa ajili ya kilimo, makazi, au shughuli nyingine za maendeleo.

[19:19, 22/05/2023] Martina Kabusamwa: Ni kweli kabisa na hapa kuna mifano ya umiliki wa ardhi ya kijiji na rates za fidia ambazo zinaweza kutumiwa:

1. Umiliki wa Ardhi ya Kijiji:

o Umiliki wa pamoja: Kijiji kinamiliki ardhi kwa pamoja na inaweza kuitumia kwa faida ya wanakijiji wote. Wanakijiji wanaweza kugawanya ardhi hiyo kwa ajili ya mashamba ya kilimo au makazi.

o Umiliki wa binafsi: Wanakijiji binafsi wana miliki ya ardhi ya kijiji. Kila mwanakijiji ana kipande cha ardhi ambacho wanaweza kuitumia kwa matumizi yao binafsi.

[19:20, 22/05/2023] Martina Kabusamwa: 

2. Rates za Fidia kwa Ardhi:

o Thamani ya soko: Fidia inaweza kuzingatia thamani ya soko ya ardhi iliyotolewa. Hii inamaanisha kwamba thamani ya ardhi inapimwa kulingana na bei ambayo ingeweza kuuza kwenye soko la mali isiyohamishika.

o Thamani ya mazao: Wakati mwingine fidia inaweza kuhesabiwa kwa kuzingatia thamani ya mazao yanayolimwa au yanayopatikana kwenye ardhi hiyo. Hii inaweza kuwa kwa msingi wa tathmini ya mapato yanayotokana na ardhi hiyo.

o Faida zilizopotea: Fidia inaweza kujumuisha pia faida ambazo wananchi wanaweza kupoteza kwa kukabidhi ardhi yao, kama vile upatikanaji wa maji, miundombinu ya umma, au huduma nyingine za kijamii ambazo zinategemea ardhi hiyo.

Ni muhimu kukumbuka kuwa rates za fidia zinaweza kutofautiana kulingana na muktadha wa kijiji, sheria na taratibu za nchi, na mahitaji ya wananchi walioathiriwa. Kwa hiyo, ni muhimu kufanya tathmini sahihi na kushauriana na wataalamu wa ardhi ili kuhakikisha fidia inafanywa kwa haki na kwa kuzingatia maslahi ya pande zote.

MJADALA UNAENELEA

 

MAJIBU 1

[14:28, 21/05/2023] A: Wananchi wa kawaida wawe na uelewa mzuri juu ya diplomasia ya uchumi kwa kusoma vyanzo vya habari na taarifa za serikali na mashirika ya kibiashara. Pia, wanaweza kushiriki katika mijadala ya umma na kutoa maoni yao juu ya masuala ya uchumi na diplomasia ya uchumi. Kujiunga na vikundi vya mitandao ya kijamii au mashirika ya kiraia yanayohusiana na masuala ya uchumi pia inaweza kuwasaidia kuelewa zaidi kuhusu diplomasia ya uchumi na kushiriki katika shughuli za kijamii.

[14:28, 21/05/2023] P\: Hizi sera na sheria zinazotungwa hasa kwenye uchumi wetu… wananchi wa kawaida tunahusishwa kwenye muundo wa sera na sheria??

MAJIBU 2

[14:31, 21/05/2023] b: Katiba ni muhimu kwa sababu ni msingi wa utawala wa nchi na inaongoza jinsi nchi inavyofanya maamuzi yanayohusiana na utawala, sheria, na haki za raia. Katiba pia inaweza kuwa na athari kubwa kwa uchumi wa nchi, kwa sababu inaweza kuathiri uwekezaji, uchumi wa kibiashara na ukuaji wa uchumi kwa ujumla.

Diplomasia ya uchumi inahusiana na uhusiano wa kiuchumi kati ya nchi mbalimbali. Kwa kuzingatia diplomasia ya uchumi, nchi zinaweza kufanya biashara na nchi nyingine, kushirikiana kwenye masuala ya kiuchumi, kushirikiana katika teknolojia na ubunifu, na hata kufanya biashara kati ya nchi na kampuni binafsi. wadau wanaweza nikosoa

[15:18, 21/05/2023]: Diplomasia ya uchumi ni muhimu kwa sababu ina athari kubwa katika ukuaji wa uchumi wa nchi. Kwa kujenga uhusiano wa kibiashara na nchi nyingine, nchi inaweza kupata fursa za biashara, kuingiza teknolojia mpya na kukuza ajira. Nchi inaweza pia kushirikiana na nchi zingine katika kukuza uchumi wa kikanda na kupunguza umaskini.

[15:23, 21/05/2023] A: Diplomasia ya uchumi pia inaweza kusaidia nchi kujenga uhusiano wa kirafiki na nchi nyingine. Kwa kushirikiana katika masuala ya kiuchumi, nchi inakuwa na fursa ya kuheshimika na kukubalika kimataifa. Hii inaweza kusababisha nchi kupata msimamo mzuri katika masuala mengine ya kimataifa, kama vile siasa, mazingira na haki za binadamu.

[15:24, 21/05/2023] T: Kwa kuongezea, diplomasia ya uchumi inaweza kusaidia nchi kupata teknolojia mpya, mbinu za uzalishaji na mafunzo. Nchi inaweza kushirikiana na nchi nyingine katika kubadilishana uzoefu na teknolojia mpya, na hivyo kusaidia kuongeza uwezo wa uzalishaji wa nchi na kuboresha mifumo ya kibiashara.

Diplomasia ya uchumi pia inaweza kusaidia nchi kushiriki katika masoko ya kimataifa na kupata faida kutokana na biashara ya kimataifa. Kwa kujenga uhusiano wa kibiashara na nchi nyingine, nchi inaweza kufungua masoko mapya kwa bidhaa na huduma za nchi, na hivyo kuongeza fursa za biashara na ukuaji wa uchumi.

[15:25, 21/05/2023] P: Nimesema Wananchi wa Kawaida wanatakiwa haya unayoyasema waelezwe wapewe elimu na kupata ufahamu .Pia kujua hata hao Wawekezaji wanamipaka ya kuwekeza katika Nchi sio kila kitu wanawekeza

[15:27, 21/05/2023] P: Diplomasia ya Uchumi natambua inaweza kukuza Kilimo chetu kwa kubadilisha Elimu na Nchi zingine na hata Masoko.

[15:30, 21/05/2023] P: Unakuta Kiongozi anakuwa Mwenyekiti wa Mtaa ama Kitongoji lakini hajui Wajibu wake kabisa.

Anafanya kikao na kumaliza bila kusema Uchumi wa Mtaa ama Kitongoji upoje kwa muda huo?Miradi ambayo Serikali imeleta ni mingapi na imefikia wapi?kiukweli Elimu ya katiba ni MUHIMU Sana.

[15:31, 21/05/2023] Ta: Ndio maana tumekutana hapa ukisoma malengo kule juu ya kukutana katika forum hii ni kujadili maudhui yatakayosaidia kumfikia na kuelewa bila kulishwa maneno wala kuambiwa uongo juu ya upatikanaji wa katiba bora..Tukakubaliana tuanze kwanza na Kumbu kumbu ya muundo wa katiba yetu tangu ukoloni..tuje na hii ya sasa,mapungufu na mazuri,tuvuke nayo twende rasimu ya Warioba tudadavueee Turudi ile pendekezwa…kwa wakati huu wote tunachokijadili hapa kinachakatwa na kuwajuza wananchi wenzetu kwa lugha nyepesi inayoeleweka…LINA WEZEKANA NA NDIO TUMEANZA kwa sasa tunajadili muundo na kumbukumbu

[15:53, 21/05/2023] M: Nini wajibu wa Viongozi sasa kwenye hiyo diplomasia ya uchumi hapa Tanzania maana ukiangalia hizi balozi za wenzetu wako bize mno miradi ya kufa mtu wanaiibua ndani ya nchi kuna taasisi kibao na nyingine hata zinakiuka utendaji wao na katiba yenyewe?

[15:56, 21/05/2023]pa: Ni kweli kabisa hili wengi hawajui

MAJIBU 4

[15:59, 21/05/2023] A: wajibu wa viongozi katika diplomasia ya uchumi Tanzania ni kuhakikisha kuwa ushirikiano kati ya Tanzania na mataifa mengine unaendelea kuimarika. Inahitaji juhudi za pamoja za viongozi kufanya kazi na kushirikiana ili kuhakikisha kwamba mahusiano kati ya nchi na wengine yanakuwa bora zaidi. Viongozi wanapaswa kuwa mstari wa mbele katika kuhakikisha kuwa diplomasia ya uchumi inaleta faida katika kujenga uchumi na maendeleo ya Tanzania.

[16:20, 21/05/2023] A: Kwa mfano, viongozi wa Tanzania wanaweza kushirikiana na wenzao wa mataifa mengine kama anavyofanya Rais wetu Dr.Samia Suluhu Hassan, katika kukuza biashara na uwekezaji. Pia tunaona akishirikiana nao katika kuboresha elimu, afya, miundombinu na teknolojia. Viongozi wanaweza kuwa mstari wa mbele katika kukuza utalii kati ya Tanzania na mataifa mengine si tumeiona Loyal tour, na kuongeza ushirikiano wa kitamaduni kati ya watu wa nchi na nchi. Kwa ujumla, viongozi wanapaswa kufanya kazi pamoja na kuunga mkono juhudi zote za kiongozi wa nchi ili kuhakikisha kuwa diplomasia ya uchumi inaleta manufaa kwa wananchi wa Tanzania kwa ujumla wake.

[16:51, 21/05/2023] M: Kwa maoni yangu, sijaona watu kuchangia kwenye mjadala huu, ni vifungu gani vinahitaji kupewa kipaumbele katika mchakato huu wa Katiba. Aidha pia sijaona pendekezo lolote kutolewa juu ya jinsi ya kuukwamua mchakato ili kusonga mbele. 

Kama sisi wenyewe humu hatusemi hiki wala kile, bali tukisisitiza tu kwamba wananchi washirikishwe zaidi kwenye kazi hii iliyopo mbele yetu, lakini sisi wenyewe hatusema nini cha kubadili, kuongeza au kusahihisha, mwananchi wa kawaida ataweza kweli! Nilisema hapo awali, suala la Katiba, ni la kitaalamu zaidi. Hivyo kwa mtazamo wangu, tusubiri kuona wale watakaoshiriki kwa ujumla wao, watakuja na mapendekezo gani juu ya kusonga mbele kupata Katiba hiyo tunayoitarajia.

[17:19, 21/05/2023] P: Ni kweli

[17:37, 21/05/2023]P: Nafikiri sisi ni wananchi pia…tuna haki na wajibu wa kuchangia ndio maana tuko humu….

MAJIBU 5

[17:49, 21/05/2023] K: Naomba niongezee kidogo diplomasia ya uchumi ina jukumu muhimu katika kukuza uchumi wa nchi na kuboresha maisha ya watu. Kwa mfano, kupitia diplomasia ya uchumi, nchi inaweza kushawishi nchi nyingine kuwekeza katika sekta za maendeleo, kama vile afya, elimu, miundombinu, na kilimo.

Diplomasia ya uchumi pia inaweza kusaidia nchi kupata fursa za biashara na uwekezaji. Kwa kuwa na uhusiano wa karibu na nchi nyingine, nchi inaweza kushawishi nchi hizo kuwekeza katika sekta za kiuchumi za nchi yao. Hii inaweza kusababisha kuundwa kwa ajira na kuongezeka kwa mapato ya nchi.

[17:51, 21/05/2023] P: Hili swali sijashibishwa majibu…

[17:57, 21/05/2023] P: Tunajadili diplomasia ya uchumi ila mimi mwananchi wa kawaida nawajibika vipi kwenye hii diplomasia ya uchumi? Na diplomasia hii ya uchumi itanilindaje kwenye katiba ijayo… naomba nisaidiwe kutafakari tupate majibu.

[18:02, 21/05/2023] K: Labda niweke hivi pia kwa mtihani wa Loval Government na Uhusiano wa Kidiplomasia ; Kwa mfano, viongozi wa Kata Fulani au Wilaya Fulani  wanaweza kushirikiana na wenzao wa Kata au Wilaya nyingine kama anavyofanya Rais wetu Dkt. Samia Suluhu Hassan kwenye Ngazi ya Kitaifa, kwenye eneo la kukuza biashara na uwekezaji wa kata au Wilaya husika.  Pia Viongozi hawa wanaweza kushirikiana na Viongozi wenzao wa Serikali za Mitaa katika kuboresha elimu, afya, miundombinu na teknolojia. Viongozi haw haw wa Kata ama Wilaya wanaweza wakiwa mstari wa mbele katika kukuza utalii wa ndani ya Tanzania na mataifa mengine (kwa maana ya kwamba  wageni wakija watapitavSerikalibya Mitaa. Kwa ujumla, viongozi _wanapaswa _ kufanya kazi pamoja na kuunga mkono juhudi zote za kiongozi wa nchi ili kuhakikisha kuwa diplomasia ya uchumi inaleta manufaa kwa wananchi wa Tanzania pia kwenye Vijiji vyetu. 

#think globalactlocal

[18:04, 21/05/2023] T: Uchumi wa kikatiba ni aina ya uchumi ambao serikali inashiriki kikamilifu katika kusimamia na kusimamia rasilimali za nchi. Kwa hivyo, sheria zinazohusiana na uchumi wa kikatiba mara nyingi huainisha jinsi serikali inavyodhibiti na kusimamia rasilimali za nchi kwa ajili ya maendeleo ya nchi na ustawi wa wananchi.

[18:11, 21/05/2023] K: Sawa kabisa, Katiba huwa unatudai Muongozo tu wa namna ya kufanya kwa ujumla wake katika neo fulani katika “muktadha” wa utekelezaji wa Sera na utungwaji wake. 

Kwa hiyo katiba ikitoa Muongozo Bunge hunting’s Sheria ya utekelezaji wa Jambo ambalo mamlaka husika na wananchi wameridhia lifanyike.

Na kwa kuwa Bunge ni “baraza la kutunga sheria lenye uwakilishi wa watu wa kila eneo la nchi” hivyo basi Sheria ikitungwa ni wananchi wametunga kwa kuwakilishwa.

Asanteni.

[18:12, 21/05/2023] T: Kwanza tulisema baada ya kuuangalia muundo na Historia yake tutakuja kuangalia mapungufu na nni wenzetu 2012-2015 walikiona katika katiba ya 1977..na mapendekezo yao katika Rasimu ya Warioba..ukirudi huku mtaani kunajadiliwa mengi mno yanayohusu Katiba na kubwa si kuijua hapana kubwa ni kuipata nyingine…sasa Tuijue na ndio maana hapa kuna maswali na majibu hadi tunafikia muafaka..ukiangalia vilili majukwaa kuna kampeni kubwa inaendeshwa..Hapa kuna wataalamu wote wa Siasa,katiba na uchumi..na kubwa ni namna bora tutaelewa yaliyomo na yajayo…

MJADALA UNAENDELEA…

 [12:20, 20/05/2023] H: Wadau nawasalimu… Jamhuri ya Tanzania ……

Sina budi  kushukuru  viongozi wetu wote kufanya jambo la kihistoria kujenga BOMA,IKULU yetu wenyewe.

Nashukuru kwa Kutufungua Macho juu ya Kumbukumbu za Historia ya michakato ya Katiba yetu zinazojadiliwa hapa.

Tangu nakuwa ninasikia  hiki kitu..  

👉Siasa ni Uchumi,  mara  Siasa za kimataifa  na sasa nina msikia mhe Rais Samia  anasema juu ya Diplomasia ya Uchumi.  Nafikiri ndio hali ya mabadiliko ya sasa kutoka kule Siasa ni Kilimo ya Hayati baba wa Taifa…

Wadau mimi naomba tu kujua Siasa ni uchumi kikatiba ikoje?

Je, Diplomasia ya uchumi kikatiba ikoje?  

Na michakato yote iliyofanyika viliongelewa? 

MDAU WA KWANZA AKAJA NA MAJIBU

[13:33, 20/05/2023] T:

 Siasa na uchumi ni mambo mawili yanayohusiana sana. Serikali na wanasiasa huathiri uchumi kwa kutoa sera, sheria na kanuni zinazosimamia uchumi. Aidha, uchumi pia huathiri siasa kwa sababu hali ya uchumi inaweza kuathiri hali ya kijamii na kisiasa katika nchi husika. Kwa hiyo, ni muhimu sana kwa serikali na wanasiasa kuhakikisha sera zao na hatua zao zinaunga mkono ukuaji wa uchumi na maendeleo ya nchi yao.

[13:34, 20/05/2023] T:

 Kwa mfano, sera za kodi zinazoamuliwa na serikali zinaweza kuathiri uwekezaji wa biashara na hivyo kuathiri ukuaji wa uchumi. Kwa kuongeza, sera za serikali kuhusu masuala kama vile uwekezaji wa umma, biashara za kimataifa, na sera za fedha zinaweza kuathiri ukuaji wa uchumi.

Kwa upande wa uchumi kuathiri siasa, mfano mzuri ni hali ya kiuchumi inapozorota. Wakati watu wanaathiriwa na umaskini na ukosefu wa ajira, inaweza kuchochea maandamano ya umma na maandamano ya kisiasa. Hii inaweza kupelekea serikali kuchukua hatua ili kuboresha hali ya uchumi na kusuluhisha masuala ya kijamii.

Kwa hiyo, ili kukuza uchumi na kuimarisha hali ya kisiasa, serikali na wanasiasa wanapaswa kushirikiana kwa karibu kuhakikisha kuwa sera zao na hatua zao zinaunga mkono na kusa…

[13:37, 20/05/2023] T: 

Mbali na hayo, ni muhimu kwa serikali na wanasiasa kutambua kuwa uchumi endelevu ni muhimu kwa ajili ya mustakabali wa nchi na kuwajali wananchi wote bila ubaguzi. Kwa hiyo, ni muhimu sana kwamba sera za serikali na hatua zao zinazingatia maslahi ya kila mmoja, ikiwa ni pamoja na jamii, wafanyabiashara, na wawekezaji ili kujenga uchumi imara na endelevu

[14:11, 20/05/2023] T: 

Ni nachojua na wanazuoni watanirekebisha ….Ndani ya Katiba ya Tanzania, kuna uhusiano wa karibu kati ya siasa na uchumi. Katiba inaelezea jinsi gani serikali inapaswa kusimamia uchumi na uwekezaji ili kuhakikisha maendeleo ya nchi. Kwa mfano, Ibara ya 9 ya Katiba ya Tanzania inaeleza kuwa Rais ndiye mkuu wa nchi na ndiye anayesimamia sera za serikali na utendaji wake.

Mbali na hilo, Ibara ya 13 inaeleza kuwa sera za serikali zinapaswa kuwa na lengo la kuendeleza uchumi wa nchi na kuongeza ustawi wa jamii. Ibara ya 14 inaeleza wajibu wa serikali katika kusimamia rasilimali za taifa, na kuhakikisha kuwa zinatumika kwa manufaa ya wananchi wote.

[14:14, 20/05/2023] T: Ibara ya 145 inaeleza kuwa Bunge ndilo lenye wajibu wa kupitisha sheria na sera za uchumi, na kusimamia utekelezaji wake. Pia, Bunge lina wajibu wa kuidhinisha bajeti ya serikali, ambayo ni muhimu katika kusimamia uchumi wa nchi.Mbali na hayo, Katiba ya Tanzania inaeleza juu ya haki za wananchi kuhusu uchumi, kama vile haki ya kufanya biashara na haki ya kumiliki mali. Ibara ya 26 inaeleza kuwa kila mtu ana haki ya kufanya kazi na kujipatia kipato, na Ibara ya 28 inaeleza kuwa kila mtu ana haki ya kumiliki mali na kupata faida kutokana na mali hiyo.

[14:25, 20/05/2023] T

KUHUSU DIPLOMASIA YA UCHUMI KIKATIBA IKOJE…..

Najua wanadiplomasia na wachumi wabobevu wako hapa wataongeza nyama lakini nimekuwa nikimfuatilia sana Mhe Rais na sera ya mambo ya Nje na Mkakati wake wa kuboresha resha mahusiano ya kimataifa lakini kwa ufupi .                                          

Diplomasia ya uchumi ni kitendo cha kujenga uhusiano wa kimataifa kwa kufanya biashara na uwekezaji katika nchi nyingine. Katika Tanzania, hii inaendana na Katiba ya nchi kuwa inalinda na kukuza uchumi wa Taifa. Kifungu cha 9 cha Katiba ya Tanzania kinahakikisha kuwa nchi inaendeleza uchumi kwa kukuza uzalishaji wa ndani, utangamano wa ndani na nje, na kuhimiza uwekezaji wa ndani na nje. Kwa hiyo, Diplomasia ya uchumi inapaswa kufuata miongozo ya kisher…

[14:31, 20/05/2023] K: 

Kiufupi maelezo haya ya namna katiba inavyohusiana na Siasa na uchumi…..in layman’s terms Katiba ni Kanuni mama inayotawala kila kinachofanyika katika uendeshaji wa nchi. Na ndio maana wakati wa uundwaji upya ni lazima kila eneo la kiutendaji , kimaendeleo uguswe mpaka na namna ya kushughulika na majanga na maafa au Vita au Uhalifu wa kawaida na wa kimtandao

[14:32, 20/05/2023] K: 

Kwa mfano, Tanzania inafanya biashara na nchi nyingine ikiwa ni pamoja na kuwa na makubaliano ya kibiashara na mataifa ya Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) na SADC. Hii inanufaisha Tanzania kwa kukuza biashara na kuongeza fursa za uwekezaji katika maeneo mbalimbali ya uchumi kama vile kilimo, madini, viwanda, utalii na huduma. Katika kutekeleza Diplomasia ya uchumi, Tanzania imeweka mazingira rafiki ya uwekezaji kwa kuboresha huduma za kibenki, kodi, rasilimali watu na miundombinu. Pia, Tanzania imeanzisha mfumo wa kuvutia wawekezaji wa kigeni kwa kutoa vivutio mbalimbali vya uwekezaji kama vile kutoza kodi ndogo, kutoa ardhi kwa ajili ya uwekezaji

[14:50, 20/05/2023] T: Mdau katuchangamsha hapa.. duuuh

[16:14, 20/05/2023] K: …Kazi Iendelee!!

[16:19, 20/05/2023] H: 🤣🤣🤣

Nashukuru  kwa ufafanuzi

[17:59, 20/05/2023] T: 

Pamoja na hayo, Tanzania imeanzisha vituo vya biashara vya kimataifa ambavyo vinasaidia kuhamasisha uwekezaji na biashara kati ya Tanzania na nchi zingine. Vituo hivi ni pamoja na Kituo cha Biashara cha Kimataifa cha Dar es Salaam (DITF) na Kituo cha Biashara cha Kimataifa cha Arusha (AITF). Kwa njia hii, Tanzania inakuwa kitovu cha biashara na uwekezaji katika eneo la Afrika Mashariki na Kusini mwa Afrika.

Diplomasia ya uchumi pia inalenga kuimarisha ushirikiano wa kiuchumi kati ya Tanzania na mataifa mengine, na hivyo kukuza ukuaji wa uchumi wa Taifa. Kwa mfano, Tanzania imeanzisha ushirikiano wa kiuchumi na nchi kama vile China, India, Marekani, Japan, na Ujerumani kwa lengo la kutafuta fursa za biashara na uwekezaji

[19:53, 20/05/2023] K: 

Katiba inashughulika na karibu mambo yote ya Msingi…..ila sasa tabia za baadhi ya wananchi wanaopewa dhamana ya nafasi za aidha maamuzi, usimamizi au udhibiti🙆🏾…Sasa labda tuseme Katiba itoe pia (general rule) ya namna ya kushughulika na wachumiaji matumbo na wabinafsi *_ ambao Pamoja na sera nzuri zilizowekwa_ wao hufikiria *kujishibisha wao binafsi kwanza (kwenye kusaini mikataba, kufanya maamuzi ya miradi, kukusanya kodi)